Radiofarmaca voor klinische diagnostiek

Tracers voor geavanceerde nucleaire beeldvorming

¹⁸F-FDG Hoboken (¹⁸F fluordeoxyglucose)

¹⁸F-fluordeoxyglucose (¹⁸F-FDG) is een radioactieve tracer die veel wordt gebruikt voor het maken van 8 (PET) scans in de geneeskunde. Het is een vorm van glucose die gemarkeerd is met een radioactief fluorisotoop, Fluor-18. ¹⁸F-FDG gedraagt zich in het lichaam vergelijkbaar met normale glucose en wordt door cellen opgenomen.

Vanwege het feit dat veel ziekten, zoals kanker of ontstekingsziekten, een verhoogde glucose-opname hebben, is ¹⁸F-FDG bijzonder nuttig voor het identificeren van locaties van kanker, ontstekingen of infecties in het lichaam. Het stelt artsen in staat om gebieden met een hoge activiteit van de stofwisseling te visualiseren, wat kan helpen bij het opsporen en in kaart brengen van tumoren of infectiehaarden, het beoordelen van de kwaadaardigheid van nieuw ontdekte gezwellen en het controleren van de effectiviteit van behandelingen.

Verder wordt ¹⁸F-FDG ook gebruikt bij het evalueren van andere medische aandoeningen, zoals neurologische aandoeningen; voorbeelden hiervan zijn de diagnose van diverse vormen van dementie of localisatie van epilepsiehaarden in de hersenen.

Met een halfwaardetijd van ongeveer 110 minuten, verdwijnt ¹⁸F-FDG snel uit het lichaam, wat de stralingsbelasting voor de patiënt minimaliseert. Dit maakt het tot een veilig en effectief hulpmiddel voor medische beeldvorming. Het gebruik van ¹⁸F-FDG vereist gespecialiseerde apparatuur en training. Als radioactief materiaal wordt het gebruik ervan strikt gereguleerd en alleen uitgevoerd door getrainde professionals in een passend ingerichte afdeling Nucleaire Geneeskunde van een ziekenhuis. Het biedt artsen een krachtig hulpmiddel om gedetailleerde functionele en structurele informatie over het lichaam te verkrijgen, wat cruciaal is voor diagnostische en therapeutische beslissingen.

Theranostics Erasmus MC levert ¹⁸F-FDG in de sterkte van 250 MBq/ml in vials met een inhoud van maximaal 10 ml als geregistreerd product met de merknaam ¹⁸F-FDG Hoboken

[⁶⁸Ga]-Galliumchloride – radioactief uitgangsmateriaal voor moderne PET‑diagnostiek

[⁶⁸Ga]-Galliumchloride is een radioactieve stof die wordt gebruikt als bouwsteen voor radioactieve geneesmiddelen. Deze geneesmiddelen spelen een belangrijke rol in de moderne medische beeldvorming, met name bij PET‑scans (Positron Emissie Tomografie). Met behulp van PET‑scans kunnen artsen ziekten zoals diverse vormen van kanker nauwkeurig opsporen en in kaart brengen.

Wat is gallium‑68?

Gallium‑68 is een radioactieve vorm (isotoop) van het element gallium. Het zendt tijdens zijn verval een speciaal type straling, een zogenoemd positron, uit dat door PET‑scanners kan worden waargenomen. Omdat gallium‑68 een korte halveringstijd heeft (ongeveer 68 minuten), is het zeer geschikt voor medische toepassingen waarbij snelle en precieze beeldvorming nodig is, zonder dat de patiënt langdurig aan straling wordt blootgesteld.

In de vorm van [⁶⁸Ga]-galliumchloride is het gallium opgelost in een heldere, zure vloeistof. In deze vorm kan het eenvoudig verder worden verwerkt tot een radioactief geneesmiddel.

Productie

Bij Theranostics Erasmus MC produceren wij gallium-68 met behulp van een cyclotron en solid target‑technologie

Wat is een cyclotron?

Een cyclotron is een deeltjesversneller die kleine geladen deeltjes (meestal protonen) met hoge snelheid laat botsen op een vast doelmateriaal, het zogenaamde target. Bij deze botsing ontstaan radioactieve isotopen, zoals gallium‑68. Meer informatie over ons cyclotron vindt u hier.

Solid target‑productie in het kort

Bij de productie van [⁶⁸Ga]-galliumchloride met een solid target wordt gebruikgemaakt van een vast schijfje materiaal (een “muntje”) dat rijk is aan zink‑68. Dit zink‑68 wordt in het cyclotron bestraald met een bundel protonen. Door deze kernreactie wordt het zink omgezet in gallium‑68.

Na de bestraling wordt het “muntje” uit het cyclotron gehaald en chemisch verwerkt. In deze stap wordt het gevormde gallium‑68 zorgvuldig gescheiden van het zink en andere bijproducten. Vervolgens wordt het gallium opgelost in een zoutzuuroplossing, waardoor het eindproduct [⁶⁸Ga]-galliumchloride ontstaat.

Voordelen van solid target‑productie

Productie via een solid target biedt veel voordelen, zoals bijvoorbeeld:

  • Een (veel) hogere opbrengst van gallium‑68 dan bij traditionele generatoren: per keer produceren wij ca. 150 GBq, gemeten op het eindpunt van de productie, t.o.v. meestal maximaal 1,85 GBq per keer uit een hele verse generator.
  • Hierdoor bestaat een betere schaalbaarheid, en kan voor meer patiënten tegelijk het radioactief geneesmiddel worden gemaakt.
  • Constante kwaliteit: elke productie levert dezelfde hoeveelheid gallium-68 in dezelfde concentratie op; dit in tegenstelling tot een generator waar de productie in loop van de weken afneemt en de concentratie lager wordt.
  • Meer flexibiliteit voor ziekenhuizen en radiofarmacie‑faciliteiten: er hoeven voor dezelfde hoeveelheid patiënten minder productiemomenten per week te worden gepland. Dit spaart tijd van schaars personeel; bovendien kunnen laboratoria op de overblijvende momenten voor andere doeleinden worden gebruikt. 

Waarvoor wordt [⁶⁸Ga]-galliumchloride gebruikt?

[⁶⁸Ga]-Galliumchloride wordt niet direct aan patiënten toegediend, maar dient als uitgangsmateriaal voor het maken van radioactieve geneesmiddelen. In gespecialiseerde laboratoria wordt het gekoppeld aan specifieke moleculen (bijvoorbeeld kleine eiwitten of peptiden) die zich in het lichaam richten op bepaalde organen of ziekteprocessen.

Veelgebruikte toepassingen zijn onder andere:

  • Kankerdiagnostiek, bijvoorbeeld bij prostaatkanker (PSMA‑PET)
  • Neuro‑endocriene tumoren (zoals bij DOTATATE‑PET)

Na toediening van zo’n radioactief geneesmiddel kan een PET‑scanner duidelijk laten zien waar in het lichaam de stof zich ophoopt. Dit geeft artsen waardevolle informatie voor diagnose, behandeling en het volgen van therapieresultaten. 

[⁶⁸Ga]-Galliumchloride van Theranostics Erasmus MC

Bij Theranostics Erasmus MC B.V. zijn we momenteel bezig om onze productie van [⁶⁸Ga]-Galliumchloride af te maken. Naar verwachting zullen wij in de loop van het derde kwartaal van 2026 het product op de markt gaan brengen als geregistreerde API (active pharmaceutical ingredient). Zodra de registratie is toegekend zullen we u hier over de productspecificatie, inclusief de sterkte, verpakkingsgrootte etc. informeren